Prefixes & Suffixes (Ön ve Son Ekler) Nedir?
Prefix (önek), kelimenin başına eklenerek anlamını değiştiren ektir (un-, re-, pre-). Suffix (sonek), kelimenin sonuna eklenerek türünü veya anlamını değiştiren ektir (-tion, -ful, -ly). Bu ekleri bilmek kelime hazinesini genişletmenin en etkili yoludur.
Temel Strateji
Bir kelimenin kökünü tanıyın, sonra ön ek ve son ekin anlamı nasıl değiştirdiğini analiz edin.
Örnek: un + help + ful = unhelpful (yardımcı olmayan)
Yaygın Prefix'ler (Önekler)
| Prefix | Anlam | Örnek |
|---|---|---|
| un- | değil, olumsuz | unhappy, unable, unfair |
| re- | tekrar | rewrite, redo, rebuild |
| pre- | öncesinde | preview, predict, preschool |
| mis- | yanlış | misunderstand, misspell, mislead |
| dis- | olumsuz, zıt | disagree, disappear, disconnect |
| over- | aşırı, fazla | overwork, overcome, overlook |
| under- | az, altında | underestimate, underpay, underground |
| inter- | arasında | international, interact, interview |
| im-/in-/ir-/il- | olumsuz | impossible, invisible, irregular, illegal |
Yaygın Suffix'ler (Sonekler)
| Suffix | Tür Değişimi | Örnek |
|---|---|---|
| -tion / -sion | Fiil → İsim | educate → education, decide → decision |
| -ment | Fiil → İsim | develop → development, agree → agreement |
| -ness | Sıfat → İsim | happy → happiness, dark → darkness |
| -ful | İsim → Sıfat | help → helpful, beauty → beautiful |
| -less | İsim → Sıfat (olumsuz) | hope → hopeless, care → careless |
| -ly | Sıfat → Zarf | quick → quickly, careful → carefully |
| -able / -ible | Fiil → Sıfat | eat → eatable, access → accessible |
| -ous / -ious | İsim → Sıfat | danger → dangerous, religion → religious |
| -er / -or | Fiil → Kişi İsmi | teach → teacher, act → actor |
Önemli İpuçları
- Sınavlarda genellikle kelime türü dönüşümü (word formation) sorulur.
- Boşluğun cümledeki yerine bakarak hangi türde kelime gerektiğini belirleyin.
- Article (a/an/the) veya possessive (my/his) sonrası → İSİM gelir.
- be fiili sonrası veya isimden önce → SIFAT gelir.
- Fiilden sonra (nasıl?) → ZARF gelir.
Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Her önek her kelimeyle kullanılamaz: unpossible değil, impossible.
- Yazım değişikliklerine dikkat: happy → happiness (y → i), beauty → beautiful.
- -ful ile -less zıt anlamlıdır: helpful ≠ helpless.