İngilizce Conditionals (Şart Cümleleri) Rehberi: Type 0, 1, 2, 3

İngilizce'de şart cümleleri (conditionals), bir koşulun sonucunu ifade etmek için kullanılır. "Eğer... ise,... olur" mantığıyla çalışan bu yapılar, İngilizce'nin en önemli gramer konularından biridir. Bu yazıda tüm conditional türlerini örneklerle açıklayacağız.

Type 0 Conditional: Genel Doğrular

Type 0, her zaman doğru olan bilimsel gerçekler ve genel kurallar için kullanılır.

Yapı: If + Present Simple, Present Simple

Örnekler

• If you heat water to 100°C, it boils. – Suyu 100 dereceye ısıtırsan kaynar.
• If it rains, the ground gets wet. – Yağmur yağarsa yer ıslanır.
• If you mix red and blue, you get purple. – Kırmızı ve maviyi karıştırırsan mor elde edersin.

Type 1 Conditional: Gerçek/Olası Durumlar

Type 1, gelecekte olması muhtemel gerçek durumlar için kullanılır.

Yapı: If + Present Simple, will + fiil

Örnekler

• If it rains tomorrow, I will stay at home. – Yarın yağmur yağarsa evde kalacağım.
• If you study hard, you will pass the exam. – Çok çalışırsan sınavı geçersin.
• If she calls me, I will tell her the news. – Beni ararsa haberi söylerim.
• If we don't hurry, we will miss the bus. – Acele etmezsek otobüsü kaçırırız.

Önemli: "If" cümlesinde "will" kullanılmaz. Bu Türk öğrencilerin en sık yaptığı hatadır.

• Yanlış: If it will rain, I will stay. ❌
• Doğru: If it rains, I will stay. ✓

Type 2 Conditional: Hayali/Gerçek Dışı Durumlar (Şimdi)

Type 2, şu anda gerçek olmayan, hayal edilen durumlar için kullanılır.

Yapı: If + Past Simple, would + fiil

Örnekler

• If I had a lot of money, I would travel the world. – Çok param olsaydı dünyayı gezerdim. (Ama param yok.)
• If she spoke English, she would get a better job. – İngilizce konuşsa daha iyi bir iş bulurdu. (Ama konuşmuyor.)
• If I were you, I would accept the offer. – Senin yerinde olsam teklifi kabul ederdim.
• If we lived in London, we would visit Big Ben every weekend. – Londra'da yaşasak her hafta sonu Big Ben'i ziyaret ederdik.

Not: Type 2'de "I" ile "were" kullanılır (was değil): If I were rich...

Type 3 Conditional: Geçmişteki Hayali Durumlar

Type 3, geçmişte olmamış durumları ve pişmanlıkları ifade etmek için kullanılır.

Yapı: If + Past Perfect, would have + past participle

Örnekler

• If I had studied harder, I would have passed the exam. – Daha çok çalışsaydım sınavı geçerdim. (Ama çalışmadım.)
• If she had taken the earlier train, she wouldn't have been late. – Erken treni alsaydı geç kalmazdı.
• If they had invited me, I would have gone to the party. – Beni davet etselerdi partiye giderdim.
• If we had known about the problem, we would have fixed it. – Sorunu bilseydik düzeltirdik.

Mixed Conditionals: Karışık Şart Cümleleri

Bazen koşul bir zamanda, sonuç başka bir zamanda olabilir:

Geçmiş koşul → Şimdiki sonuç

Yapı: If + Past Perfect, would + fiil

• If I had studied medicine, I would be a doctor now. – Tıp okusaydım şimdi doktor olurdum.

Şimdiki koşul → Geçmiş sonuç

Yapı: If + Past Simple, would have + past participle

• If I were braver, I would have spoken to her. – Daha cesur olsaydım onunla konuşurdum.

Unless, As long as, Provided that

"If" dışında kullanılabilecek diğer koşul bağlaçları:

• Unless (= if not): Unless you study, you will fail. – Çalışmazsan başarısız olursun.
• As long as (= if): You can go out as long as you finish your homework. – Ödevini bitirdiğin sürece dışarı çıkabilirsin.
• Provided that (= if): I will help you provided that you help me too. – Sen de bana yardım edersen sana yardım ederim.

Özet Tablo

• Type 0: If + Present Simple → Present Simple (Genel doğru)
• Type 1: If + Present Simple → will + V1 (Gerçek olası)
• Type 2: If + Past Simple → would + V1 (Hayali, şimdi)
• Type 3: If + Past Perfect → would have + V3 (Hayali, geçmiş)

Conditionals konusunu iyi kavramak, İngilizce'de olasılıkları, hayalleri ve pişmanlıkları doğru ifade etmenizi sağlar. Her bir tipi ayrı ayrı pratik ederek bu konuyu kolayca öğrenebilirsiniz.